موسسه فرهنگی - هنری عرشیان کویر

  • امروز دوشنبه 5 تیر 1396
  •  
     
     
     
     
     
    محل کنونی شما:
     
     

    آخرین مطالب

     
     
     
     

    ماه مبارک رمضان

    فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب PDF

     

     

    يَا عَلِيُّ يَا عَظِيمُ يَا غَفُورُ يَا رَحِيمُ أَنْتَ الرَّبُّ الْعَظِيمُ‏
    اى خداى بلند مقام اى بزرگوار اى آمرزنده اى مهربان تويى خداى بزرگ
    الَّذِي لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‏ءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ
    كه هيچ مثل و مانندى ندارد و به گفتار و كردار خلق شنوا و بيناست
    وَ هَذَا شَهْرٌ عَظَّمْتَهُ وَ كَرَّمْتَهُ وَ شَرَّفْتَهُ وَ فَضَّلْتَهُ عَلَى الشُّهُورِ
    و اين ماه است كه مقامش را عظيم كردى و كرامت و شرافت و فضيلتش بر ساير ماه ها دادى
    وَ هُوَ الشَّهْرُ الَّذِي فَرَضْتَ صِيَامَهُ عَلَيَّ وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ‏
    و اين ماه است كه روزه ‏اش بر من واجب گردانيدى و اين ماه رمضان است
    الَّذِي أَنْزَلْتَ فِيهِ الْقُرْآنَ هُدًى لِلنَّاسِ وَ بَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَ الْفُرْقَانِ‏
    كه در آن قرآن را نازل فرمودى براى راهنمايى مردم و روشن كردن راه هدايت و جدا نمودن حق از باطل
    وَ جَعَلْتَ فِيهِ لَيْلَةَ الْقَدْرِ وَ جَعَلْتَهَا خَيْراً مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ
    و شب قدر را در اين ماه مقرر داشتى كه آن شب بر هزار ماه برترى دادى
    فَيَا ذَا الْمَنِّ وَ لاَ يُمَنُّ عَلَيْكَ مُنَّ عَلَيَّ بِفَكَاكِ رَقَبَتِي مِنَ النَّارِ
    پس اى خدايى كه بر همه منت دارى و هيچ كس بر تو منت ندارد بر من منت گزار در ميان آن همه بندگانت كه منت گزارده ‏اى و از آتش دوزخ نجات بخش
    فِيمَنْ تَمُنُّ عَلَيْهِ وَ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ‏
    و به بهشت ابدت داخل گردان به حق رحمت بى‏پايانت اى مهربان ترين مهربانان عالم.

     

     

    فضیلت ماه مبارک رمضان ازنگاه قرآن وحدیث

    عَنْ عَلِيٍّ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله:‏ «شَعْبَانُ‏ شَهْرِي‏ وَ رَمَضَانُ شَهْرُ اللَّهِ وَ هُوَ رَبِيعُ الْفُقَرَاءِ وَ إِنَّمَا جَعَلَ اللَّهُ هَذَا الْأَضْحَى لِيَشْبَعَ فِيهِ مَسَاكِينُكُمْ مِنَ اللَّحْمِ فَأَطْعِمُوهُمْ».1

    رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود: شعبان ماه من است، و رمضان ماه خداوند متعال، و آن بهار فقيران است، و خداوند متعال هم اين قربانى ‏ها را بدين جهت قرار داده، كه افراد مسكين سير شوند، پس به آنها طعام بدهيد.

     

     

    اتفاقات مهمی که دراین ماه مبارک اتفاق افتاده است:

    1) شبی که مسیح (علیه‌السلام) به آسمان رفت، طبق برخی روایات، شب بیست و یکم ماه مبارک رمضان بوده است.2

    2) همچنین در این ماه شریف جنگ تبوک که یکی از جنگ‌های پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می‌باشد، پایان یافته است.3

    3) وفات خانم حضرت خدیجه: ابن سعد روايت كند از حكيم بن حزام كه او گفت: وفات‏ خديجه‏ در ماه رمضان بود در سال دهم نبوت و او در آن وقت شصت و پنج ساله بود.4

    4) پانزدهمین روز این ماه که نیمه‌ی ماه مبارک رمضان باشد، مقارن با ولادت با سعادت حضرت امام حسن مجتبی (علیه السلام) می‌ باشد؛

    5) باز نیز در این ماه فتح مکه و پیروزی مسلمانان در مقابل مشرکین مکه رخ داد.5

    6) در نوزهمین روز این ماه ضربت خوردن امام المومنین حضرت علی (علیه السلام) و شب بیست و یکم شهادت ایشان رخ داد؛

    7) جنگ بدر نیز در ماه رمضان رخ داد.6

     

     

    علت نام گذاری ماه رمضان

    فیض الاسلام در ترجمه صحیفه سجادیه خود روایتی از پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله نقل می کند كه اين ماه، رمضان ناميده شده، زيرا «يرمض الذّنوب» است. يعنى گناهان را مى‏ سوزاند (مى‏ آمرزد).7

     

     

    معنى رمضان‏ و نهی از اینکه آن را رمضان صدا بزنند

    در لغت:

    رمضان  از، رمض، يعنى شدّت گرماى خورشيد گرفته شده. أَرْمَضَتْه‏ فَرَمِضَ‏: ريگ هاى داغ او را سوزانده و همان شدّت گرمى خورشيد است.8

    مجمع البحرین در ذیل واژه رمضان می نویسد: ازهری می گوید: وقتی عرب می خواست لغتی را بر ماهی استعمال کند، زمان را در نظر می گرفت و سپس در آن ماه به کار می برد اگرچه با آن زمان موافقت هم نمی کرد. لذا گفتند ماه رمضان؛ زیرا زمین به خاطر شدت حرارت، گرم می شود.

    1) عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: «كُنَّا عِنْدَهُ ثَمَانِيَةَ رِجَالٍ فَذَكَرْنَا رَمَضَانَ فَقَالَ لَا تَقُولُوا هَذَا رَمَضَانُ وَ لَا ذَهَبَ رَمَضَانُ‏  وَ لَا جَاءَ رَمَضَانُ‏ فَإِنَّ رَمَضَانَ اسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَا يَجِي‏ءُ وَ لَا يَذْهَبُ وَ إِنَّمَا يَجِي‏ءُ وَ يَذْهَبُ الزَّائِلُ وَ لَكِنْ قُولُوا شَهْرُ رَمَضانَ‏ فَإِنَّ الشَّهْرَ مُضَافٌ إِلَى الِاسْمِ وَ الِاسْمُ اسْمُ اللَّهِ عَزَّ ذِكْرُهُ وَ هُوَ الشَّهْرُ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ‏ جَعَلَهُ مَثَلًا وَ عِيدا»9

    شخصى بنام سعد، از امام باقر صلوات الله علیه روايت نموده و گفت: هشت تن در محضر آن بزرگوار بوديم و در باره «رمضان» صحبت مى‏ كرديم، حضرت فرمود:

    نگوئيد «اين رمضان» و نگوئيد رمضان رفت، و رمضان آمد! زيرا «رمضان» نامى از نامهاى خداوند عزّ و جلّ مى ‏باشد. نمى ‏آيد و نمى‏ رود، آنكه مى ‏آيد و مى‏ رود زائل و نيست‏ شونده است، بلكه بگوئيد: شهر رمضان (ماه رمضان) يعنى شهر اضافه گرديده به اسمى كه نام خداست، ماهى كه قرآن در آن ماه نازل گرديد، و خداوند آن را حجّت و محلّ شادمانى براى اولياء خود قرار داده است.

     

    2) عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ‏ «لَا تَقُولُوا رَمَضَانَ وَ لَكِنْ قُولُوا شَهْرُ رَمَضانَ‏ فَإِنَّكُمْ لَا تَدْرُونَ مَا رَمَضَانُ‏».10

    غياث بن ابراهيم گويد: امام صادق صلوات الله علیه از پدر بزرگوارش از جدّش روايت نموده كه فرمود: حضرت علىّ صلوات اللَّه عليه فرمودند: نگوئيد رمضان، بلكه بگوئيد «شهر رمضان» چون شما نمى‏ دانيد رمضان چيست!

     


    اهمیت ماه مبارک رمضان در نگاه قرآنی

    1) «أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ‏ فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَريضاً أَوْ عَلى‏ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَ عَلَى الَّذينَ يُطيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعامُ مِسْكينٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَ أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُون»‏11

    چند روز معدودى را (بايد روزه بداريد!) و هر كس از شما بيمار يا مسافر باشد تعدادى از روزهاى ديگر را (روزه بدارد) و بر كسانى كه روزه براى آنها طاقت‏ فرساست؛ (همچون بيماران مزمن، و پيرمردان و پيرزنان،) لازم است كفّاره بدهند: مسكينى را اطعام كنند؛ و كسى كه كارِ خيرى انجام دهد، براى او بهتر است؛ و روزه داشتن براى شما بهتر است اگر بدانيد

     

    2) «شَهْرُ رَمَضانَ‏ الَّذي أُنْزِلَ فيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى‏ وَ الْفُرْقانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَ مَنْ كانَ مَريضاً أَوْ عَلى‏ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُريدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُريدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَ لِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى‏ ما هَداكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ»12

    (روزه، در چند روز معدودِ) ماهِ رمضان است؛ ماهى كه قرآن، براى راهنمايى مردم ، و نشانه‏ هاى هدايت، و فرق ميان حق و باطل، در آن نازل شده است. پس آن كس از شما كه در ماه رمضان در حضر باشد، روزه بدارد! و آن كس كه بيمار يا در سفر است، روزهاى ديگرى را به جاى آن، روزه بگيرد! خداوند، راحتى شما را مى‏ خواهد، نه زحمت شما را! هدف اين است كه اين روزها را تكميل كنيد؛ و خدا را بر اينكه شما را هدايت كرده، بزرگ بشمريد؛ باشد كه شكرگزارى كنيد.

     

     

    ماه مبارک رمضان از نگاه روایات و حدیث

    1) عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَا جَابِرُ هَذَا شَهْرُ رَمَضَانَ مَنْ‏ صَامَ‏ نَهَارَهُ وَ قَامَ وِرْداً مِنْ لَيْلِهِ وَ عَفَّ بَطْنُهُ وَ فَرْجُهُ وَ كَفَّ لِسَانَهُ خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَخُرُوجِهِ مِنَ الشَّهْرِ فَقَالَ جَابِرٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَحْسَنَ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص يَا جَابِرُ وَ مَا أَشَدَّ هَذِهِ الشُّرُوطَ».13

    امام باقر صلوات الله علیه فرمودند: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به جابر فرمودند: اى جابر، هر كس ماه رمضان بر او در رسد و روزها را روزه بگيرد و بخشى از شب را به عبادت برخيزد، و دامن و زبان خود را از حرام نگه دارد و چشم خود را از حرام بپوشد و به كسى آزار نرساند، مانند روزى كه مادرش او را زاييده است از گناهان خود بيرون مى‏ رود. جابر گفت: یا رسول الله، اين حديث چه زیباست! حضرت فرمودند: اين شرط هم چه سخت است!

     

    2) عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْبَاقِرِ صلوات الله علیه قَالَ: «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِذَا نَظَرَ إِلَى‏ هِلَالِ‏ شَهْرِ رَمَضَانَ‏ اسْتَقْبَلَ‏ الْقِبْلَةَ بِوَجْهِهِ‏ ثُمَّ قَالَ «اللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالْأَمْنِ وَ الْإِيمَانِ وَ السَّلَامَةِ وَ الْإِسْلَامِ وَ الْعَافِيَةِ الْمُجَلِّلَةِ وَ الرِّزْقِ الْوَاسِعِ وَ دَفْعِ الْأَسْقَامِ وَ تِلَاوَةِ الْقُرْآنِ وَ الْعَوْنِ عَلَى الصَّلَاةِ وَ الصِّيَامِ اللَّهُمَّ سَلِّمْنَا لِشَهْرِ رَمَضَانَ وَ سَلِّمْهُ لَنَا وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا حَتَّى يَنْقَضِيَ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ قَدْ غَفَرْتَ لَنَا» ثُمَّ يُقْبِلُ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّاسِ فَيَقُولُ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ إِذَا طَلَعَ هِلَالُ شَهْرِ رَمَضَانَ غُلَّتْ مَرَدَةُ الشَّيَاطِينِ وَ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَ أَبْوَابُ الْجِنَانِ وَ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَ غُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ وَ اسْتُجِيبَ الدُّعَاءُ وَ كَانَ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ كُلِّ فِطْرٍ عُتَقَاءُ يُعْتِقُهُمْ مِنَ النَّارِ وَ نَادَى مُنَادٍ كُلَّ لَيْلَةٍ هَلْ مِنْ سَائِلٍ هَلْ مِنْ مُسْتَغْفِرٍ اللَّهُمَّ أَعْطِ كُلَّ مُنْفِقٍ خَلَفاً وَ أَعْطِ كُلَّ مُمْسِكٍ تَلَفاً حَتَّى إِذَا طَلَعَ هِلَالُ شَوَّالٍ نُودِيَ الْمُؤْمِنُونَ أَنِ اغْدُوا إِلَى جَوَائِزِكُمْ فَهُوَ يَوْمُ الْجَائِزَةِ ثُمَّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع أَمَا وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا هِيَ بِجَائِزَةِ الدَّنَانِيرِ وَ الدَّرَاهِم‏»14

    امام باقر (صلوات الله علیه) فرمودند: پيامبر خدا (صلی الله علیه و آله) چون به هلال ماه رمضان نظر مى‏ كرد، رو به قبله مى‏ نمود، سپس مى‏ گفت: «خداوندا، اين ماه را همراه با امنيت و ايمان، و سلامتى و اسلام، و تندرستى شكوه‏مند، و روزى وسيع، و دفع بيماري ها، و تلاوت قرآن، و يارى بر نماز و روزه، بر ما نو بگردان. خداوندا، ما را براى ماه رمضان سالم نگه‏ دار و آن را نيز براى ما سالم بدار، و آن را از جانب ما بپذير، تا ماه رمضان در حالى تمام شود كه ما را آمرزيده باشى».

    سپس رو به سوى مردم مى‏ كرد و مى‏ فرمود: اى گروه مسلمانان، هنگامى كه هلال ماه رمضان طلوع مى‏ كند، شياطين سركش به زنجير كشيده مى‏ شوند، و درهاى آسمان و درهاى بهشت و درهاى رحمت همه گشوده مى‏ شود، و درهاى دوزخ را مى‏ بندند، و دعا مستجاب مى‏ گردد، و هنگام هر افطارى براى خدا آزادشدگانى خواهد بود كه آنان را از آتش آزاد مى‏ كند، و هر شب مناديى ندا مى‏ كند: «آيا درخواست ‏كننده ‏اى هست؟ آيا استغفاركننده ‏اى هست؟ خداوندا، به هر انفاق‏ كننده‏ اى عوض ده و مال هر بخيلى را به دست تلف بسپار» تا چون هلال شوّال طلوع كرد، مؤمنان را ندا مى‏ كنند كه: صبحگاهان براى گرفتن جايزه‏ هاى خود حاضر شويد كه آن روز، روز پاداش است.

    سپس امام باقر (صلوات الله علیه) فرمود: آگاه باشيد، سوگند به آن كسى كه جانم به دست اوست، اين جايزه‏ ها دينار و درهم نيست [بلكه آمرزش و رحمت الهى است‏].

     

    3) رَوَى زُرَارَةُ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ صلوات الله علیه أَنَّ النَّبِيَّ صلی الله علیه و آله لَمَّا انْصَرَفَ مِنْ عَرَفَاتٍ‏ وَ سَارَ إِلَى مِنًى دَخَلَ الْمَسْجِدَ  فَاجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ يَسْأَلُونَهُ عَنْ «لَيْلَةِ الْقَدْرِ» فَقَامَ خَطِيباً فَقَالَ بَعْدَ الثَّنَاءِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّكُمْ سَأَلْتُمُونِي عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَ لَمْ أَطْوِهَا عَنْكُمْ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ بِهَا عَالِماً  اعْلَمُوا أَيُّهَا النَّاسُ أَنَّهُ مَنْ وَرَدَ عَلَيْهِ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ هُوَ صَحِيحٌ سَوِيٌّ فَصَامَ نَهَارَهُ وَ قَامَ وِرْداً مِنْ لَيْلِهِ‏  وَ وَاظَبَ عَلَى صَلَاتِهِ وَ هَجَرَ إِلَى جُمُعَتِهِ‏ وَ غَدَا إِلَى عِيدِهِ فَقَدْ أَدْرَكَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ وَ فَازَ بِجَائِزَةِ الرَّبِّ عَزَّ وَ جَلَّ».15

    زراره مى‏ گويد: امام باقر (صلوات الله علیه) فرمود: هنگامى كه پيامبر (صلی الله علیه و آله) از عرفات بازگشت و به سوى منى حركت كرد، وارد مسجد شد. مردم بر گرد او جمع شدند و در باره شب قدر از او سؤال كردند. پيامبر (صلی الله علیه و آله) براى خطبه ب‏پاخاست و پس از ثناى خدا فرمود:«امّا بعد، كدام يك از شما در باره شب قدر از من سؤال كرديد؟ من آن را از شما پنهان نكرده ‏ام، زيرا بدان آگاه نيستم. اى مردم، بدانيد كه هر كس ماه رمضان بر او در رسد و سالم و تندرست باشد، پس روزها را روزه بگيرد و پاسى از شب را به عبادت برخيزد و مراقب نماز خويش باشد و به نماز جمعه رهسپار شود و در نماز عيد فطر حاضر گردد، قطعا شب قدر را درك كرده و به جايزه پروردگار رسيده است.

     

    4) عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله لَمَّا حَضَرَ شَهْرُ رَمَضَانَ‏ وَ ذَلِكَ فِي ثَلَاثٍ‏ بَقِينَ مِنْ شَعْبَانَ‏ قَالَ لِبِلَالٍ نَادِ فِي النَّاسِ فَجَمَعَ النَّاسَ ثُمَّ صَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ هَذَا الشَّهْرَ قَدْ خَصَّكُمُ اللَّهُ بِهِ وَ حَضَرَكُمْ وَ هُوَ سَيِّدُ الشُّهُورِ لَيْلَةٌ فِيهِ‏ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ تُغْلَقُ فِيهِ أَبْوَابُ النَّارِ وَ تُفَتَّحُ فِيهِ أَبْوَابُ الْجِنَانِ فَمَنْ أَدْرَكَهُ وَ لَمْ يُغْفَرْ لَهُ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ وَ مَنْ أَدْرَكَ وَالِدَيْهِ وَ لَمْ يُغْفَرْ لَهُ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ وَ مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ فَلَمْ يَغْفِرِ اللَّهُ لَهُ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ.16

    ابو بصير مى‏ گويد: امام باقر (صلوات الله علیه) فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هنگامى كه ماه رمضان فرا مى‏ رسيد و سه روز از ماه شعبان باقى مانده بود، به بلال مى‏ فرمود كه مردم را خبر كند. مردم گرد مى‏ آمدند و پيامبر (صلی الله علیه و آله) به منبر مى‏ رفت و حمد و ثناى الهى به جاى مى‏ آورد و سپس مى‏ فرمود: اى مردم، اين ماه كه سرور ماه هاى ديگر است فرا رسيده است. شبى در آن است كه از هزار ماه بهتر است. در اين ماه درهاى دوزخ بسته مى‏ شود، و درهاى بهشت گشوده مى‏ گردد. هر كس اين ماه را درك كند و آمرزيده نشود، خدا او را از رحمت خود دور ساخته است، و هر كس پدر و مادرش را دريابد و مورد آمرزش قرار نگيرد، خدا او را از خود طرد كرده است، و هر كس نام من نزد او برده شود و بر من درود نفرستد و آمرزيده نشود، خداوند بزرگ او را از رحمت خود دور ساخته است.

     

    5) عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِي‏ قال ْ أَبِو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه:« ...إِنَّ أَبْوَابَ السَّمَاءِ تُفَتَّحُ فِي رَمَضَانَ‏ وَ تُصَفَّدُ الشَّيَاطِينُ‏  وَ تُقْبَلُ أَعْمَالُ الْمُؤْمِنِينَ نِعْمَ الشَّهْرُ رَمَضَانُ كَانَ يُسَمَّى عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه وآله الْمَرْزُوقَ»‏.17

    على بن ابى حمزه در پايان حديثى طولانى از امام صادق (صلوات الله علیه) نقل كرده است كه فرمود: در ماه رمضان درهاى آسمان گشوده مى‏ شود، و شياطين را در غل و زنجير مى‏ كنند، و اعمال مؤمنان پذيرفته مى‏ گردد. ماه رمضان ماه خوبى است كه در زمان رسول خدا (ص) آن را «مرزوق» مى‏ گفتند.

    6) سَأَلَ حُمْرَانُ أَبَا جَعْفَرٍ ع صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏ إِنَّا أَنْزَلْناهُ‏ فِي‏ لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ قَالَ: «هِيَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ وَ هِيَ فِي كُلِّ سَنَةٍ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وَ لَمْ يُنْزَلِ الْقُرْآنُ إِلَّا فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ- فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ‏ قَالَ يُقَدَّرُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ كُلُّ شَيْ‏ءٍ يَكُونُ فِي تِلْكَ السَّنَةِ إِلَى مِثْلِهَا مِنْ قَابِلٍ مِنْ خَيْرٍ أَوْ شَرٍّ أَوْ طَاعَةٍ أَوْ مَعْصِيَةٍ أَوْ مَوْلُودٍ أَوْ أَجَلٍ أَوْ رِزْقٍ فَمَا قُدِّرَ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ وَ قُضِيَ فَهُوَ الْمَحْتُومُ وَ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِيهِ الْمَشِيئَةُ قَالَ قُلْتُ لَهُ‏ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ‏ أَلْفِ شَهْرٍ أَيَّ شَيْ‏ءٍ عَنَى بِذَلِكَ فَقَالَ الْعَمَلَ الصَّالِحَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَ لَوْ لَا مَا يُضَاعِفُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لِلْمُؤْمِنِينَ مَا بَلَغُوا وَ لَكِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يُضَاعِفُ لَهُمُ الْحَسَنَاتِ».18

    حمران مى‏ گويد: از امام باقر (صلوات الله علیه) در باره سخن خداوند «ما آن را در شبى مبارك فرو فرستاديم» سؤال كردم، فرمود: آرى، آن شب قدر است، و آن در هر سال در دهه آخر ماه رمضان است، و قرآن جز در شب قدر نازل نشده است. خداوند فرموده است: «در آن شب هر امر استوارى تقسيم مى ‏شود.» فرمود: در شب قدر هر چيزى كه تا سال ديگر تحقق مى‏ يابد، از خير يا شرّ يا اطاعت يا معصيت يا ولادت يا مرگ و يا رزق و روزى، همه مقدّر مى ‏شود. پس هر چه در اين شب مقدّر شود و حكم بر آن رود حتمى خواهد بود، و البته خواست خدا نيز در آن دخالت خواهد داشت. راوى مى‏ گويد: از آن حضرت پرسيدم: مقصود از آيه‏ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ چيست؟ فرمود: عمل شايسته در آن از قبيل نماز و زكات و انواع كارهاى خير، از عمل در هزار ماه كه داراى شب قدر نباشد بهتر است. و اگر پاداشى كه خدا براى مؤمنان مى ‏افزايد در كار نبود، آنان هرگز به رحمت خدا دست نمى‏ يافتند، ولى خداست كه حسنات را براى آنان چند برابر مى‏ كند.

     

    7) عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: «مَنْ لَمْ‏ يُغْفَرْ لَهُ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ‏ لَمْ يُغْفَرْ لَهُ إِلَى قَابِلٍ إِلَّا أَنْ يَشْهَدَ عَرَفَةَ».19

    هشام بن حكم، از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است، كه فرمود: كسى كه در ماه رمضان آمرزيده نشود، تا ماه رمضان آينده آمرزيده نمى‏ شود، مگر آنكه در عرفه حاضر شده باشد.

     

    افطار در ماه رمضان

    1) عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ‏: «لَإِفْطَارُكَ فِي مَنْزِلِ أَخِيكَ أَفْضَلُ مِنْ صِيَامِكَ بِسَبْعِينَ ضِعْفاً أَوْ تِسْعِينَ ضِعْفا»20

    امام صادق (عليه السلام) فرمود: افطار كردن در منزل برادر مسلمانت، برتر از هفتاد روز روزه تو است.


    2) عَنِ الرِّضَا صلوات الله علیه قَالَ‏: «تَفْطِيرُكَ أَخَاكَ الصَّائِمَ أَفْضَلُ مِنْ صِيَامِك‏».21

    امام رضا(صلوات الله علیه): افطارى دادن به برادر روزه‏ دارت از روزه‏ ات بهتر است.

     

     

    دعای روزه دار

    وَ قَالَ أَبِو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه ‏ «يُسْتَجَابُ دُعَاءُ الصَّائِمِ‏ عِنْدَ الْإِفْطَار»22

    امام صادق صلوات الله علیه فرمودند: دعای روزه دار هنگام افطار، مستجاب می شود.

     

     

    در ماه‏ رمضان‏ به امت پيغمبر 5 چيز داده شده كه به هيچ امت پيغمبرى داده نشده‏

    عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله:‏ «أُعْطِيَتْ أُمَّتِي‏ خَمْسَ‏ خِصَالٍ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ‏ لَمْ يُعْطَهُنَّ أُمَّةُ نَبِيٍّ قَبْلِي أَمَّا وَاحِدَةٌ فَإِنَّهُ إِذَا كَانَ أَوَّلُ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ نَظَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِمْ وَ مَنْ نَظَرَ اللَّهُ إِلَيْهِ لَمْ يُعَذِّبْهُ وَ الثَّانِيَةُ خُلُوفُ أَفْوَاهِهِمْ حِينَ يُمْسُونَ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ وَ الثَّالِثَةُ يَسْتَغْفِرُ لَهُمْ الْمَلَائِكَةُ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَ لَيْلَةٍ وَ الرَّابِعَةُ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِجَنَّتِهِ تَزَيَّنِي وَ اسْتَعِدِّي لِعِبَادِي يُوشِكُ أَنْ يَسْتَرِيحُوا مِنْ نَصَبِ الدُّنْيَا وَ أَذَاهَا وَ يَصِيرُوا إِلَى دَارِ كَرَامَتِي وَ الْخَامِسَةُ إِذَا كَانَ آخِرُ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ غَفَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُمْ جَمِيعاً فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَ هِيَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ قَالَ لَا أَ مَا تَرَوْنَ الْعُمَّالَ إِذَا عَمِلُوا كَيْفَ يُؤْتَوْنَ أُجُورَهُمْ‏»23

    پيغمبر فرمود در ماه رمضان 5 چيز بامت من داده شده كه بامت هيچ پيغمبرى پيش از من داده نشده:

    يكم در شب اول ماه رمضان خداوند به آنها نظر لطف كند و هر كس مورد نظر لطف خدا شد هرگز او را عذاب نكند.

    دوم در شامگاه بوى دهانشان نزد خدا از بوى مشك پاكيزه‏ تر باشد.

    سوم فرشتگان در شبانه‏ روز براى آنها آمرزش خواهند.

    چهارم خدا به بهشت دستور دهد كه آمرزش بخواه براى بندگانم و خود را براى آنها آراسته كن تا رنج و آزار دنيا از آنها برود و وارد به بهشت من و پذيرائى گرم من گردند.

    پنجم آنكه در شب آخر ماه همه گناهانشان آمرزيده شود.

    مردى عرض كرد در شب قدر يا رسول اللَّه؟ فرمود: نمي دانى كه كارگران چون كار خود را تمام كردند مزدشان را دريافت كنند؟

     

    قرآن و ماه رمضان

    1) عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: «لِكُلِ‏ شَيْ‏ءٍ رَبِيعٌ‏ وَ رَبِيعُ الْقُرْآنِ شَهْرُ رَمَضَانَ»‏.24

    امام محمد باقر صلوات الله علیه: هرچیز بهاری دارد و بهار قرآن ماه رمضان است.


    2) قَالَ الرِّضَا صلوات الله علیه: «مَنْ قَرَأَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ آيَةً مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ كَانَ كَمَنْ خَتَمَ الْقُرْآنَ فِي غَيْرِهِ مِنَ الشُّهُورِ».25

    امام رضا (صلوات الله علیه) فرمود: هر كس ماه رمضان يك آيه از كتاب خدا را قرائت كند مثل اينست كه در ماه هاى ديگر تمام قرآن را بخواند.


    ________________________

    1) الجعفريات ص: 58

    2) لَيْلَةُ إِحْدَى‏ وَ عِشْرِينَ‏ اللَّيْلَة ... فِيهَا رُفِعَ عِيسَى.‏

    دعائم الاسلام ج1 ص283

    3) وَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله تَبُوكَ‏ فِي شَعْبَانَ يَوْمَ الثَّلَاثَاءِ وَ أَقَامَ بَقِيَّةَ شَعْبَانَ وَ أَيَّاماً مِنْ شَهْرِ رَمَضَان‏.

    إعلام الورى بأعلام الهدى (ط - القديمة)، النص، ص: 123

    4) كشف الغمة / ترجمه و شرح زواره‏اى، ج‏2، ص: 79

    5) في يوم العشرين من رمضان‏ سنة ثمان من الهجرة كان فتح‏ مكة العدد القوية لدفع المخاوف اليومية، ص: 218

    6) وَ ذَلِكَ (ْ غَزْوَةُ بَدْر) فِي شَهْرِ رَمَضَان‏ إعلام الورى بأعلام الهدى (ط - القديمة)، النص، ص: 75

    7) الصحيفة السجادية / ترجمه و شرح فيض الإسلام، ص: 282

    8) هو من‏ الرَّمَضِ‏، أي: شدّة وقع الشمس، يقال: أَرْمَضَتْهُ‏ فَرَمِضَ‏، أي: أحرقته‏ الرَّمْضَاءُ، و هي شدّة حرّ الشمس‏؛ مفردات راغب

    9) كافي ج‏4 ص70

    10) کافی ج4 ص69

    11) بقره 184

    12) بقره 185

    13) کافی ج4 ص87

    14) أمالي صدوق ص: 47

    15) من لا يحضره الفقيه ج‏2 ص98

    16) كافي ج‏4 ص67

    17) كافي ج‏4 ص157

    18) من لا يحضره الفقيه ج‏2 ص158

    19) كافي ج‏4 ص 66

    20) مكارم الأخلاق ص138

    21) مكارم الأخلاق ص137

    22) من لا یحضره الفقیه ج2 ص106

    23) فضائل الأشهر الثلاثة ص90

    24) كافي ج‏2 ص630

    25) فضائل الأشهر الثلاثة ص97

    افزودن نظر






    کد امنیتی
    بازنشانی

    قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی