موسسه فرهنگی - هنری عرشیان کویر

  • امروز یکشنبه 28 آبان 1396
  •  
     
     
     
     
     
    محل کنونی شما:
     
     

    آخرین مطالب

     
     
     
     

    عید سعید غدیر خم

    عید بزرگ غدیر خم بر تمامی استقامت کنندگان راه ولایت تهنیت و مبارک

     

     

    مختصری از واقعه روز غدیر

    و در ادامه

    چهل روایت روز غدیر

     

    واقعه روز غدیر

    اعلان عمومى براى سفر حج

    در سال دهم هجرت، به دستور الهى آخرین سفر پیامبر صلى الله علیه و آله به مکه براى تعلیم حج و اعلام ولایت ائمه علیهم السلام آغاز شد.در این سفر بیش از یکصد و بیست هزار نفر آنحضرت را همراهى کردند که در شرایط آن زمان سابقه نداشت.

    بلافاصله پس از پایان مراسم حج، اعلام شد همه حجاج از مکه خارج شوند و براى برنامه ‏اى مهم در غدیر خم که کمى قبل از محل جدا شدن کاروانها بود حضور یابند. سه روز پس از پایان مراسم حج، سیل جمعیت به سوى غدیر حرکت کردند.

     

     

    اجتماع عظیم در غدیر

    با رسیدن به محل موعود، فرمان توقف از سوى پیامبر صلى الله علیه و آله صادر شد و مرکب ها از حرکت ایستادند و مردم پیاده شدند و هر کس جائى براى توقف سه روزه آماده کرد. به دستور پیامبر صلى الله علیه و آله، سلمان و ابو ذر و مقداد و عمار زیر چند درخت کهن سال را آماده کردند و روى درختان، پارچه‏اى به عنوان سایبان قرار دادند.در زیر سایبان، منبرى به بلندى قامت پیامبر صلى الله علیه و آله از سنگها و روانداز شتران ساختند به طورى که حضرت هنگام خطبه بر همه مردم مشرف باشند.

    هنگام ظهر، پس از اداى نماز جماعت، پیامبر صلى الله علیه و آله بر فراز منبر ایستادند و امیر المؤمنین علیه السلام را فرا خواندند تا بر فراز منبر در سمت راست حضرت بایستند .قبل از شروع خطابه، امیر المؤمنین علیه السلام بر فراز منبر یک پله پائین‏تر در طرف راست آنحضرت ایستاده بودند.

     

    سخنرانى پیامبر صلى الله علیه و آله

    پیامبر صلى الله علیه و آله نگاهى به سمت راست و چپ جمعیت نمودند و منتظر شدند تا همه مردم در مقابل منبر اجتماع کنند.سپس سخنرانى تاریخى و آخرین خطابه رسمى خود را براى جهانیان آغاز کردند.با در نظر گرفتن این شکل خاص از منبر و سخنرانى که دو نفر بر فراز منبر در حال قیام دیده مى‏شوند به استقبال سخنان حضرت مى‏رویم که آنرا مى‏توان در یازده بخش ترسیم نمود:

    پیامبر صلى الله علیه و آله در اولین بخش سخن به حمد و ثناى الهى پرداختند و صفات قدرت و رحمت خداوند را ذکر فرمودند، و به بندگى خود در مقابل ذات الهى شهادت دادند.

    در بخش دوم، حضرت سخن را متوجه مطلب اصلى نمودند و تصریح کردند که باید فرمان مهمى درباره على بن ابى طالب علیه السلام ابلاغ کنم، و اگر این پیام را نرسانم رسالت الهى را نرسانده ‏ام و ترس از عذاب او دارم

    در سومین بخش، حضرت امامت دوازده امام علیهم السلام را تا آخرین روز دنیا اعلام نمودند تا همه طمع ها یکباره قطع شود.از نکات مهم در سخنرانى حضرت، اشاره به عمومیت ولایت آنان بر همه انسانها در طول زمانها و در همه مکانها و نفوذ کلماتشان در جمیع امور بود، و نیابت تام ائمه علیهم السلام را از خدا و رسول در حلال و حرام و جمیع اختیارات اعلام فرمودند . براى آنکه هر گونه ابهامى از بین برود و دست منافقین از هر جهت بسته باشد،

    در بخش چهارم خطبه، پیامبر صلى الله علیه و آله با دستهاى مبارک بازوان امیر المؤمنین علیه السلام را گرفتند و آنحضرت را از جا بلند کردند تا حدى که پاهاى آنحضرت محاذى زانوان پیامبر صلى الله علیه و آله قرار گرفت.در این حال فرمودند: « من کنت مولاه فهذا على مولاه، اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و انصر من نصره و اخذل من خذله » ،  « هر کس من نسبت به او از خودش صاحب اختیارتر بوده‏ام این على هم نسبت به او صاحب اختیارتر است.خدایا دوست بدار هر کس على را دوست بدارد، و دشمن بدار هر کس او را دشمن بدارد، و یارى کن هر کس او را یارى کند، و خوار کن هر کس او را خوار کند » .

    سپس کمال دین و تمام نعمت را با ولایت ائمه علیهم السلام اعلام فرمودند و بعد از آن خدا و ملائکه و مردم را بر ابلاغ این رسالت شاهد گرفتند.

    در بخش پنجم حضرت صریحا فرمودند: « هر کس از ولایت ائمه علیهم السلام سرباز زند اعمال نیکش سقوط مى‏ کند و در جهنم خواهد بود » .بعد از آن شمه ‏اى از فضائل امیر المؤمنین علیه السلام را متذکر شدند.

    مرحله ششم از سخنان پیامبر صلى الله علیه و آله جنبه غضب الهى را نمودار کرد.حضرت با تلاوت آیات عذاب و لعن از قرآن فرمودند: « منظور از این آیات عده ‏اى از اصحاب من هستند که مأمور به چشم ‏پوشى از آنان هستم، ولى بدانند که خداوند ما را بر معاندین و مخالفین و خائنین و مقصرین حجت قرار داده است، و چشم ‏پوشى از آنان در دنیا مانع از عذاب آخرت نیست » .

    سپس به امامان گمراهى که مردم را به جهنم مى‏کشانند اشاره کرده فرمودند: « من از همه آنان بیزارم » .

    در بخش هفتم، حضرت تکیه سخن را بر اثرات ولایت و محبت اهل بیت علیهم السلام قرار دادند و فرمودند: « اصحاب صراط مستقیم در سوره حمد شیعیان اهل بیت علیهم السلام هستند » .

    سپس آیاتى از قرآن درباره اهل بهشت تلاوت کردند و آنها را به شیعیان و پیروان آل محمد علیهم السلام تفسیر فرمودند.آیاتى هم درباره اهل جهنم تلاوت نمودند و آنها را به دشمنان آل محمد علیهم السلام معنى کردند.

    در بخش هشتم مطالبى اساسى درباره حضرت بقیة الله الاعظم حجة بن الحسن المهدى ارواحنا فداه فرمودند و به اوصاف و شئون خاص حضرتش اشاره کردند و آینده‏اى پر از عدل و داد به دست امام زمان عجل الله فرجه را به جهانیان مژده دادند.

    در بخش نهم فرمودند:پس از اتمام خطابه شما را به بیعت با خودم و سپس بیعت با على بن ابى طالب علیه السلام دعوت مى‏کنم .پشتوانه این بیعت آن است که من با خداوند بیعت کرده‏ام، و على هم با من بیعت نموده است .پس از این بیعتى که از شما مى‏گیرم از طرف خداوند و بیعت با حقتعالى است.

    در دهمین بخش، حضرت درباره احکام الهى سخن گفتند که مقصود بیان چند پایه مهم عقیدتى بود :از جمله اینکه چون بیان همه حلالها و حرامها توسط من امکان ندارد با بیعتى که از شما درباره ائمه علیهم السلام مى‏گیرم بنوعى حلال و حرام را تا روز قیامت بیان کرده‏ام.دیگر اینکه بالاترین امر به معروف و نهى از منکر، تبلیغ پیام غدیر درباره امامان علیهم السلام و امر به اطاعت از ایشان و نهى از مخالفتشان است.

    در آخرین مرحله خطابه، بیعت لسانى انجام شد.حضرت با توجه به آن جمعیت انبوه و شرائط غیر عادى زمان و مکان و عدم امکان بیعت با دست براى همه مردم، فرمودند: « خداوند دستور داده تا قبل از بیعت با دست، از زبانهاى شما اقرار بگیرم » .

    سپس مطلبى را که مى‏بایست همه مردم به آن اقرار مى‏کردند تعیین کردند که خلاصه آن اطاعت از دوازده امام علیهم السلام و عهد و پیمان بر عدم تغییر و تبدیل و بر رساندن پیام غدیر به نسلهاى آینده و غائبان از غدیر بود.در ضمن بیعت با دست هم حساب مى‏شد زیرا حضرت فرمودند : « بگوئید با جان و زبان و دستمان بیعت مى‏کنیم ».


    بیعت عمومى

    پس از اتمام خطابه پیامبر صلى الله علیه و آله، دو خیمه بر پا شد که در یکى خود آن حضرت و در دیگرى امیر المؤمنین علیه السلام، جلوس فرمودند.مردم دسته دسته وارد خیمه حضرت مى‏ شدند و پس از بیعت و تبریک، در خیمه امیر المؤمنین علیه السلام حضور مى‏ یافتند و با آن حضرت بیعت مى‏ کردند و تبریک مى‏ گفتند. زنان نیز، با قرار دادن ظرف آبى که پرده ‏اى در وسط آن بود بیعت نمودند.به این صورت که امیر المؤمنین علیه السلام دست مبارک را در یک سوى پرده داخل آب قرار مى‏ دادند و در سوى دیگر زنان دست خود را در آب قرار مى‏ دادند.

     

    وقایع سه روز در غدیر

    در طول سه روز توقف در غدیر، پس از ایراد خطابه چند جریان به عنوان تأکید و به نشانه اهمیت غدیر به وقوع پیوست که شرح آن چنین است:

    * پیامبر صلى الله علیه و آله در این مراسم، عمامه خود را که « سحاب » نام داشتـبه عنوان افتخار بر سر امیر المؤمنین علیه السلام قرار دادند.

    * حسان بن ثابت از پیامبر صلى الله علیه و آله در خواست کرد تا در مورد غدیرشعرى بگوید، و با اجازه حضرت اولین شعر غدیر را سرود.

    * جبرئیل علیه السلام به صورت انسانى ظاهر شد و خطاب به مردم فرمود: « پیامبر براى على بن ابى طالب عهد و پیمانى گرفت که جز کافر به خدا و رسولش آنرا بر هم نمى‏زند » .

    * مردى از منافقین گفت: « خدایا اگر آنچه محمد مى ‏گوید از طرف توست سنگى از آسمان بر ما ببار یا عذاب دردناکى بر ما بفرست » .در همین لحظه سنگى از آسمان بر سر او فرود آمد و او را هلاک کرد، و این معجزه غدیر تأیید الهى را بر همگان روشن کرد.

    * پس از سه روز مراسم پر شور غدیر پایان یافت، و آن روزها به عنوان « ایام الولایة » در صفحات تاریخ نقش بست.مردم پس از وداع با پیامبرشان و معرفت کامل به جانشینان آن حضرت تا روز قیامت، راهى شهر و دیار خود شدند.خبر واقعه غدیر در شهرها منتشر شد و به سرعت شایع گردید و خداوند بدینگونه حجتش را بر همه مردم تمام کرد

     

    روز غدیر روزی است که :


    خداوند آتش را بر ابراهيم خليل عليه السّلام سرد و سلامت كرده است .

    حضرت موسى عليه السّلام بر ساحران غلبه كرده است.

    حضرت موسى علیه السّلام يوشع بن نون را وصى خود گردانيده است .

    حضرت سليمان عليه السّلام رعيّت خود را بر استخلاف
    آصف بن برخيا اشهاد كرده است .

    حضرت عيسى عليه السّلام شمعون الصفا را وصى خود قرار داده است.

    جناب رسول خدا صلّى الله عليه و آله ما بين اصحاب خود برادرى افكنده و لهذا شايسته است در اين روز عقد اخوت با اخوان مؤمنين و كيفيّت آن به نحوى كه شيخ ما در مستدرك وسائل از كتاب زاد الفردوس نقل فرموده چنين است كه: بگذارد دست راست خود را بر دست راست برادر مؤمن خود و بگويد : وَاخَيْتُكَ فِي اللَّهِ وَ صَافَيْتُكَ فِي اللَّهِ وَ صَافَحْتُكَ فِي اللَّهِ ... .

    و افضل از همه روزي است که خاتم الأنبياء حضرت محمّد صلّي الله عليه و آله و سلّم خاتم الأوصياء اميرالمؤمنين علي وصي عليه السّلام را به عنوان خليفه و وصي و برادر خود معرّفي فرمودند .

    مفاتيح الجنان . فصل ششم . در اعمال ماه ذي الحجّه

     

    ..........................................................................................................................................................................................................

    چهل حدیث

    «الْيَوْمَ‏ أَكْمَلْتُ‏ لَكُمْ‏ دِينَكُمْ‏ وَ أَتْمَمْتُ‏ عَلَيْكُمْ‏ نِعْمَتِي‏ وَ رَضِيتُ‏ لَكُمُ‏ الْإِسْلامَ‏ دِيناً» 1
    امروز (روز غدير خم) دين شما را به حد کمال رساندم و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را بعنوان دين براى شما پسنديدم.

     

    عَنْ الإمام الصادق عَنْ الإمام الباقر صلوات الله علیه: «فِي قَوْلِهِ «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي»‏ قَالَ: «نَزَلَتْ فِي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ صلوات الله علیه خَاصَّةً دُونَ النَّاسِ» 2

    امام صادق به نقل از پدر بزرگوارشان در تفسیر آیه امروز دين شما را به حد کمال رساندم و نعمتم را بر شما تمام کردم می فرمایند: این آیه فقط در مورد علی بن ابیطالب نازل شده است و برای هیچ کس دیگری نمی باشد.

     

    قال الإمام الباقر صلوات الله علیه: «حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى‏ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي‏ قَالَ فَكَانَ كَمَالُ الدِّينِ بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ صلوات الله علیه»3

    امام باقرصلوات الله علیه فرمودند: هنگامی که آیه ی امروز دين شما را به حد کمال رساندم و نعمتم را بر شما تمام کردم را خداوند نازل کرد کامل کردن دین با ولایت علی بن ابیطالب صلوات الله علیه صورت پذیرفت.

     

    قال الإمام الباقر صلوات الله علیه: «أن الفريضة كانت تنزل ثم تنزل الفريضة الأخرى- فكانت الولاية آخر الفرائض- فأنزل الله «الْيَوْمَ‏ أَكْمَلْتُ‏ لَكُمْ‏ دِينَكُمْ‏- وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً» فقال أبو جعفر: يقول الله:لا أنزل عليكم بعد هذه الفريضة فريضة»4

    امام باقر صلوات الله علیه فرمودند: فرائض نازل میشدند (دستورشان را خدا بیان میداشت) که آخرین آن فرائض امر ولایت بود که خداوند آیه اکمال دین را نازل فرمود و حضرت ادامه دادند بعد از این فریضه دیگر فریضه ای نازل نخواهد شد.

     

    قال ابن عباس: «بَيْنَمَا النَّبِيُّ صلی الله علیه و آله وَ عَلِيُّ صلوات الله علیه بِمَكَّةَ أَيَّامَ الْمَوْسِمِ إِذِ الْتَفَتَ النَّبِيُّ صلی الله علیه و آله إِلَى عَلِيٍّ صلوات الله علیهوَ قَالَ : «هَنِيئاً لَكَ وَ طُوبَى لَكَ يَا أَبَا الْحَسَنِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَنْزَلَ عَلَيَّ آيَةً مُحْكَمَةً غَيْرَ مُتَشَابِهَةٍ ذِكْرِي وَ إِيَّاكَ فِيهَا سَوَاءٌ فَقَالَ‏ الْيَوْمَ‏ أَكْمَلْتُ‏ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً بِيَوْمِ عَرَفَاتٍ [عَرَفَةَ] وَ يَوْمِ جُمُعَة»». 5

    ابن عباس می گوید:  با پیامبر صلی الله علیه و آله و حضرت علی صلوات الله علیه در مکه بودیم که  پیامبر به حضرت علی صلوات الله علیه فرمودند: خوشا به حالت علی جان! چرا که خداوند آیه محکم و غیر متشابهی در موردت نازل کرده است که مخصوص توست « امروز  دين شما را به حد کمال رساندم و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را بعنوان دين براى شما پسنديدم» در روز عرفه و روز جمعه.

     

    قال الإمام الباقر صلوات الله علیه: «أَنَّهُ سُئِلَ عَمَّا يَقْضِي بِهِ الْقَاضِي‏ قَالَ بِالْكِتَابِ قِيلَ فَمَا لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ قَالَ بِالسُّنَّةِ قِيلَ فَمَا لَمْ يَكُنْ فِي الْكِتَابِ وَ لَا فِي السَّنَةِ قَالَ لَيْسَ شَيْ‏ءٌ مِنْ دِينِ اللَّهِ إِلَّا وَ هُوَ فِي الْكِتَابِ وَ السُّنَّةِ قَدْ أَكْمَلَ اللَّهُ الدِّينَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى‏  الْيَوْمَ‏ أَكْمَلْتُ‏ لَكُمْ دِينَكُمْ‏ الْآيَةَ ثُمَّ قَالَ ع يُوَفِّقُ اللَّهُ وَ يُسَدِّدُ لِذَلِكَ مَنْ يَشَاءُ مِنْ خَلْقِهِ وَ لَيْسَ كَمَا تَظُنُّونَ».6

    از امام باقر سوال شد: قاضی با چه چیزی حکم می کند؟ حضرت فرمودند: با کتاب(قرآن). عرض شد: اگر در قرآن نباشد؟ حضرت فرمودند: با سنت. عرض شد: اگر نه در قرآن و نه در سنت باشد چه؟. حضرت فرمودند: چیزی نیست که مربوط به دین باشد و در قرآن و سنت نباشد. چون که خداوند دینش را کامل کرده است خداوند می فرماید: امروز دینتان را کامل کردم... . سپس حضرت فرمودند: خداوند توفیق می دهد و کار را برای کسی که بخواهد راه می اندازد و آنگونه که شما می پندارید نیست.

     

    امام رضا صلوات الله علیه فرمودند: «...اى پسر ابو نصر! در هرجا كه باشى سعى كن كه در روز غدير نزد حضرت امير المؤمنين صلوات الله علیه حاضر شوى زيرا كه حضرت حق- سبحانه و تعالى- مى‏ آمرزد جميع مؤمنين و مؤمنات و مسلمين و مسلمات را و درمى‏ گذرد از گناهان شصت ساله ايشان و از آتش دوزخ آزاد مى‏ كند دو برابر آنچه آزاد كرده است در ماه رمضان و در شب قدر و در شب فطر، و درهمى كه درين روز تصدّق كنند برابر است با هزار درهم كه به شيعيان اثنى عشرى دهند؛ پس هر چه مقدورت باشد احسان كن به برادران مؤمنت و شادگردان درين روز هر مؤمن و مؤمنه را». 7

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «يَوْمَ‏ غَدِيرِ خُمٍ‏ أَفْضَلُ‏ أَعْيَادِ أُمَّتِي‏ وَ هُوَ الْيَوْمُ الَّذِي أَمَرَنِي اللَّهُ تَعَالَى ذِكْرُهُ فِيهِ بِنَصْبِ أَخِي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ صلوات الله علیه عَلَماً لِأُمَّتِي يَهْتَدُونَ بِهِ مِنْ بَعْدِي وَ هُوَ الْيَوْمُ الَّذِي أَكْمَلَ اللَّهُ فِيهِ الدِّينَ وَ أَتَمَّ عَلَى أُمَّتِي فِيهِ النِّعْمَةَ وَ رَضِيَ لَهُمُ الْإِسْلَامَ دِينا». 8

    پیامبر خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند: روز غدیر خم برترین عید هاى امت من است و آن روزى است که خداوند بزرگ دستور داد ؛ آن روز برادرم على بن ابى طالب را به عنوان پرچمدار ( و فرمانده ) امتم منصوب کنم ، تا بعد از من مردم توسط او هدیت شوند ، و آن روزى است که خداوند در آن روز دین را تکمیل و نعمت را بر امت من تمام کرد و اسلام را به عنوان دین براى آنان پسندید .

     

    قَالَ الإمام جَعفَرُ بنُ محمدٍ صَلَوَاتُ اللهِ عَلیهِ: «صِيَامُ‏ يَوْمِ‏ غَدِيرِ خُمٍ‏ يَعْدِلُ‏ صِيَامَ‏ عُمُرِ الدُّنْيَا لَوْ عَاشَ إِنْسَانٌ ثُمَّ صَامَ مَا عَمَرَتِ الدُّنْيَا لَكَانَ لَهُ ثَوَابُ ذَلِكَ وَ صِيَامُهُ يَعْدِلُ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي كُلِّ عَامٍ مِائَةَ حَجَّةٍ وَ مِائَةَ عُمْرَةٍ مَبْرُورَاتٍ مُتَقَبَّلَاتٍ وَ هُوَ عِيدُ اللَّهِ الْأَكْبَرُ».9

    روزه روز غدیر خم با روزه تمام عمر جهان برابر است . یعنى اگر انسانى همیشه زنده باشد و همه عمر را روزه بگیرد ، ثواب او به اندازه ثواب روزه عید غدیر است .روزه گرفتن آن روز در نزد خداوند با صد حج مقبول و عمره مقبول برابری میکند و آن روز عید بزرگی است از جانب خداوند متعال.

     

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «مَنْ أَرَادَ أَنْ يَحْيَا حَيَاتِي وَ أَنْ يَمُوتَ مَمَاتِي وَ أَنْ يَسْكُنَ جَنَّةَ الْخُلْدِ الَّتِي وَعَدَنِي‏ رَبِّي‏ فَلْيَتَوَلَ‏ عَلِيَ‏ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَ يَتَوَلَّى ذُرِّيَّتَهُ مِنْ بَعْدِه».‏10

    پیامبر خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند: کسى که مى  خواهد زندگى و مرگش همانند من باشد و در بهشت جاودانه اى که پروردگارم به من وعده کرده ، ساکن شود ، ولایت على بن ابى طالب صلوات الله علیه و ذریه بعد او  را انتخاب کند.

     

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى‏ وَلَايَةُ عَلِيِ‏ بْنِ‏ أَبِي‏ طَالِبٍ‏ حِصْنِي‏ فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ نَارِي‏». 11

    پیامبر خدا صلی الله علیه و آله میفرمایند: خداوند مى  فرماید : ولایت على بن ابیطالب دژ محکم من است ، پس هر کس داخل قلعه من گردد ، از آتش دوزخم محفوظ خواهد بود .

     

     

    قَالَ الإمام جَعفَرُ بنُ محمدٍ صَلَوَاتُ اللهِ عَلیهِ: «...يَوْمُ غَدِيرِ خُمٍّ بَيْنَ الْفِطْرِ وَ الْأَضْحَى وَ يَوْمِ‏ الْجُمُعَةِ كَالْقَمَرِ بَيْنَ الْكَوَاكِبِ».  12

    امام صادق صلوات الله علیه می فرمایند: روز غدیر خم در میان روزها ی عید فطر و قربان وجمعه همانند ماه در میان ستارگان است.

     

    قال الامام الرضا صلوات الله علیه: «

    «إِنَ‏ يَوْمَ‏ الْغَدِيرِ فِي‏ السَّمَاءِ أَشْهَرُ مِنْهُ‏ فِي‏ الْأَرْضِ»13

    امام رضا(صلوات الله علیه) میفرمایند: روز غدير در آسمان مشهورتر از زمين است.

     

    قَالَ الإمام جَعفَرُ بنُ محمدٍ صَلَوَاتُ اللهِ عَلیهِ: «صَوْمُ يَوْمِ غَدِيرِ خُمٍ‏ كَفَّارَةُ سِتِّينَ سَنَةً». 14

    روزه ی روز غدیر خم، کفاره 60 سال می باشد.

     

    قال الإمام الباقر صلوات الله علیه: «إِنَّ إِبْلِيسَ عَدُوُّ اللَّهِ‏ رَنَ‏ أَرْبَعَ‏ رَنَّاتٍ: يَوْمَ لُعِنَ، وَ يَوْمَ أُهْبِطَ إِلَى الْأَرْضِ، وَ يَوْمَ بُعِثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، وَ يَوْمَ الْغَدِيرِ» 15

    امام باقر صلوات الله علیه می فرمایند:
    شیطان دشمن خدا چهار بار ناله کرد : روزى که مورد لعن خدا واقع شد و روزى که به زمین هبوط کرد و روزى که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مبعوث شد و روز عید غدیر .

     

    قَالَ الإمام جَعفَرُ بنُ محمدٍ صَلَوَاتُ اللهِ عَلیهِ: «...مَنْ‏ فَطَّرَ فِيهِ‏ مُؤْمِناً كَانَ‏ كَمَنْ‏ أَطْعَمَ‏ فِئَاماً وَ فِئَاماً وَ فِئَاماً». 16

    هرکس در روز غدیر مومنی را افطاری بدهد مانند کسی که صدها هزار نفر را افطاری میدهد.

     

    قَالَ الإمام جَعفَرُ بنُ محمدٍ صَلَوَاتُ اللهِ عَلیهِ: «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍ‏ أَفْضَلُ أَعْيَادِ أُمَّتِي وَ هُوَ الْيَوْمُ الَّذِي أَمَرَنِي اللَّهُ تَعَالَى ذِكْرُهُ فِيهِ بِنَصْبِ أَخِي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع عَلَماً لِأُمَّتِي يَهْتَدُونَ بِهِ مِنْ بَعْدِي وَ هُوَ الْيَوْمُ الَّذِي أَكْمَلَ اللَّهُ فِيهِ الدِّينَ وَ أَتَمَّ عَلَى أُمَّتِي فِيهِ النِّعْمَةَ وَ رَضِيَ لَهُمُ الْإِسْلَامَ دِيناً». 17

    رسول خدا «صلی الله علیه و آله» فرمودند: بهترين عيدهاى امتم روز عيد غدير خم است و آن روزى است كه خداى تعالى مرا فرمان داد برادرم على بن ابى طالب را نصب كنم براى امامت امتم تا پس از من باو رهبرى شوند و آن روزى است كه خدا دين را در آن كامل كرد و تمام كرد در آن نعمت را بر امتم و اسلام را دين پسنديده آنها ساخت‏

     

    قال الإمام الباقر صلوات الله علیه: «بُنِيَ‏ الْإِسْلَامُ‏ عَلَى‏ خَمْسٍ‏ الصَّلَاةِ وَ الزَّكَاةِ وَ الصَّوْمِ وَ الْحَجِّ وَ الْوَلَايَةِ وَ لَمْ يُنَادَ بِشَيْ‏ءٍ مَا نُودِيَ بِالْوَلَايَةِ يَوْمَ‏ الْغَدِيرِ». 18

    امام باقر صلوات الله علیه فرمودند: اسلام بر پنج پايه استوار شده است: نماز، زکات، روزه، حج و ولايت و به هيچ چيز به اندازه آنچه در روز غدير به ولايت تاکيد شده، ندا نشده است.

     

    هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ قَالَ‏ رَأَيْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ فِي الْمَنَامِ فَقَالَ لِي يَا هَنَّادُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ أَنْشِدْنِي قَوْلَ الْكُمَيْتِ‏

    وَ يَوْمَ الدَّوْحِ دَوْحِ غَدِيرِ خُمٍ‏


    أَبَانَ لَنَا الْوَلَايَةَ لَوْ أُطِيعَا

    وَ لَكِنَّ الرِّجَالَ تَبَايَعُوهَا


    فَلَمْ أَرَ مِثْلَهَا أَمْراً شَنِيعاً




    قَالَ فَأَنْشَدْتُهُ فَقَالَ لِي يَا هَنَّادُ خُذْ إِلَيْكَ فَقُلْتُ هَاتِ يَا سَيِّدِي فَقَالَ صلوات الله علیه

    وَ لَمْ أَرَ مِثْلَ ذَاكَ الْيَوْمِ يَوْماً


    وَ لَمْ أَرَ مِثْلَهُ حَقّاً أُضِيعَا 19




    هناد بن سرى كه امير مؤمنان على بن ابى طالب (صلوات الله علیه) در خواب ديدم و بمن فرمود:

    اى هناد، گفتم لبيك يا امير المؤمنين فرمود: بخوان برايم گفته كميت را.

    روز دوح روح غدير خم* پديدار كرد براى ما امر ولايت را اگر طاعت شود «2» ولى مردانى بر سر آن معامله كردند* و نديدم مانند آن كارى زشت و رسوا گويد براى آن حضرت خواندم و فرمود: بگير با خود، گفتم: اى آقايم‏ بياور برايم و آن حضرت فرمود:

    من نديدم مثل آن روز روز ديگر* من نديدم همچو آن حقى كه ضايع گشته و بسيار بياد آرم گفته شاعر آل محمد (ع) را و بر او رحمت خدا

    ايا بو الحسن چارمت ساختند


    حق سبق و صهرت نپرداختند

    ز تو پيش اندر خلافت شدند


    به بدر و احد پيش كى تاختند




    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «أَتَانِي‏ جَبْرَئِيلُ‏، فَقَالَ‏: إِنَ‏ اللَّهَ‏ يَأْمُرُكَ‏ أَنْ‏ تُحِبَ‏ عَلِيّاً، وَ أَنْ‏ تَأْمُرَ بِحُبِّهِ‏ وَ وَلَايَتِهِ‏؛ فَإِنِّي‏ مُعْطٍ أَحِبَّاءَ عَلِيٍّ الْجَنَّةَ خُلْداً بِحُبِّهِمْ إِيَّاهُ، وَ مُدْخِلُ أَعْدَائِهِ وَ التَّارِكِينَ وَلَايَتَهُ النَّارَ جَزَاءًبِعَدَاوَتِهِمْ إِيَّاهُ وَ تَرْكِهِمْ وَلَايَتَهُ». 20

    پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: جبرئیل به نزد من آمد و گفت که خداوند امر میکند که علی را دوست داشته باشی و به دوست داشتنش و ولایتش فرمان دهی چرا که من (خداوند متعال) به خاطر همین محبت به دوستداران علی ماندن همیشگی در بهشت را خواهم داد و کسانی که با او دشمنی کنند و ولایتش را ترک کنند آتش میدهم به خاطر عداوت و ترک ولایتشان.

     

    قال الامام علی بن ابیطالب صلوات الله علیه: «قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله يَا عَلِيُّ! مَا بَيْنَ مَنْ يُحِبُّكَ وَ بَيْنَ أَنْ يَرَى مَا تَقَرُّ بِهِ عَيْنُهُ إِلَّا أَنْ يُعَايِنَ الْمَوْتَ ثُمَّ تَلَا رَبَّنا أَخْرِجْنا نَعْمَلْ صالِحاً غَيْرَ الَّذِي كُنَّا نَعْمَلُ‏  يَعْنِي أَنَّ أَعْدَاءَهُ‏ إِذَا دَخَلُوا النَّارَ قَالُوا رَبَّنَا أَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَالِحاً فِي وَلَايَةِ عَلِيٍ‏ ع‏ غَيْرَ الَّذِي كُنَّا نَعْمَلُ فِي عَدَاوَتُهُ فَيُقَالُ لَهُمْ فِي الْجَوَابِ‏ أَ وَ لَمْ نُعَمِّرْكُمْ ما يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَنْ تَذَكَّرَ وَ جاءَكُمُ النَّذِيرُ وَ هُوَ النَّبِيُّ ص‏ فَذُوقُوا فَما لِلظَّالِمِينَ‏ لِآلِ مُحَمَّدٍ مِنْ نَصِيرٍ 21 يَنْصُرُهُمْ وَ لَا يُنْجِيهِمْ مِنْهُ وَ لَا يَحْجُبُهُمْ عَنْهُ‏». 22

    امام علی صلوات الله علیه می فرمایند: پیامبر به من فرمودند: علی جان بین کسی که تو را دوست بدارد و چشم روشنی او فقط مرگ حائل شده است سپس این آیه را تلاوت فرمود پروردگارا! ما را خارج كن تا عمل صالحى انجام دهيم‏ غير از آنچه انجام مى‏ داديم‏  یعنی همانا دشمنانش وقتی داخل آتش میشوند میگویند پروردگارا! ما را خارج كن تا عمل صالحى در ولایت علی صلوات الله علیه انجام دهیم غیر از آنچه که در دشمنی اش انجام میدادیم که در جوابشان گفته می شود: آيا شما را به اندازه ‏اى كه هر كس اهل تذكّر است در آن متذكّر مى‏شود عمر نداديم، و انذاركننده (الهى) به سراغ شما نيامد؟! که نذیر همان پیامبر صلی الله علیه و آله است. اكنون بچشيد كه براى ظالمان‏ به آل محمد صلی الله علیه و آله هيچ ياورى نيست‏ که یاریشان کند و آنها را از آتش جهنم نجات دهد و یا مانع آتش شود

     

    قَالَ الإمام جَعفَرُ بنُ محمدٍ صَلَوَاتُ اللهِ عَلیهِ: «فِي قَوْلِهِ «وَ اللَّهِ رَبِّنا ما كُنَّا مُشْرِكِينَ‏» 23 بِوَلَايَةِ عَلِيٍ».‏ 24

    امام صادق صلوات الله علیه در تفسیر آیه به خداوندى كه پروردگار ماست سوگند كه ما مشرك نبوديم‏ میفرمایند: منظور مشرک به ولایت علی صلوات الله علیه میباشد

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله:‏« التَّارِكُونَ وَلَايَةَ عَلِيٍّ الْمُنْكِرُونَ لِفَضْلِهِ وَ الْمُظَاهِرُونَ أَعْدَاءَهُ خَارِجُونَ عَنِ الْإِسْلَامِ مَنْ مَاتَ مِنْهُمْ عَلَى ذَلِك‏». 25

    پیامبر صلی الله علیه و آله میفرمایند: ترک کنندگان ولایت علی و منکران فضل او و آشکارکنندگان دشمنی با او از اسلام خارج شدگانند اگر بر همین حال بمیرند.

     

    قال الإمام الباقر صلوات الله علیه: «نَزَلَ جَبْرَئِيلُ [ع‏] عَلَى النَّبِيِّ صلی الله علیه و آله بِعَرَفَاتٍ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ اللَّهَ يُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَ يَقُولُ [لَكَ‏] قُلْ لِأُمَّتِكَ‏ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي‏ بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ صلوات الله علیه». 26

    امام باقر صلوات الله علیه می فرمایند: جبرئیل در عرفات در روز جمعه بر پیامبر نازل شد و گفت ای محمد صلی الله علیه و آله خداوند سلام میرساند و می فرماید که به امتت بگو امروز (روز غدير خم) دين شما را به حد کمال رساندم و نعمتم را بر شما تمام کردم به سبب ولایت علی بن ابیطالب صلوات الله علیه.

     

    قال الإمام الباقر صلوات الله علیه: «إِنَّ وَلَايَتَنَا عُرِضَتْ عَلَى أَهْلِ الْأَمْصَارِ فَلَمْ يَقْبَلْهَا قَبُولَ أَهْلِ الْكُوفَةِ بِشَيْ‏ءٍ وَ ذَلِكَ أَنَّ قَبْرَ عَلِيٍ‏ ع‏ فِيهِ».‏ 27

    امام باقر صلوات الله علیه می فرمایند: ولایت ما اهل بیت بر اهل شهرها عرضه شد و هیچ شهری مانند کوفه آن را نپذیرفت و به همین خاطر هم هست که قبر حضرت علی صلوات الله علیه در آنجاست.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏ وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ‏ قَالَ عَنْ وَلَايَةِ عَلِيٍ‏ ع». 28

    پیامبر صلی الله علیه و آله در تفسیر این آیه: آنها را نگه داريد كه بايد بازپرسى شوند. فرمودند: منظور بازپرسی از ولایت حضرت علی می باشد.

     

    قال الإمام الباقر صلوات الله علیه: «فِي قَوْلِهِ تَعَالَى- وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً 29 قَالَ يَعْنِي لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَى وَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي‏طَالِبٍ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْأَوْصِيَاءِ مِنْ وُلْدِهِ ع وَ قَبِلُوا طَاعَتَهُمْ فِي أَمْرِهِمْ وَ نَهْيِهِمْ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقاً يَقُولُ لَأَشْرَبْنَا قُلُوبَهُمُ الْإِيمَانَ وَ الطَّرِيقَةُ هِيَ الْإِيمَانُ بِوَلَايَةِ عَلِيٍّ وَ الْأَوْصِيَاء». 30

    امام باقر صلوات الله علیه در تفسیر آیه "و اينكه اگر آنها [= جنّ و انس‏] در این راه استقامت ورزند، با آب فراوان سيرابشان مى‏ كنيم‏" میفرماید: یعنی استقامت بر ولایت علی بن ابیطالب امیرالمومنین و جانشینان از فرزندان ایشان و قبول اطاعت کردنشان در اوامر و نواهی آنها منجرب می شود که با آب فراوان سيرابشان مى‏ كنيم یعنی ایمان را به قلب هایشان می نوشانیم و منظور از راه همان ایمان به ولایت علی و جانشینانشان میباشد.

     

    قال الامام علی بن ابیطالب صلوات الله علیه: «‏ لَا يُحِبُّنِي ثَلَاثَةٌ وَلَدُ زِنًا وَ مُنَافِقٌ وَ رَجُلٌ حَمَلَتْ بِهِ أُمُّهُ فِي بَعْضِ حَيْضِهَا». 31

    امام علی صلوات الله علیه میفرمایند: سه شخص من را دوست ندارند: فرزند زنا، منافق، و شخصی که مادرش در حال حیض به او حامله شود.

     

    قَالَ الإمام جَعفَرُ بنُ محمدٍ صَلَوَاتُ اللهِ عَلیهِ: «إِنَّ اللَّهَ عَرَضَ وَلَايَةَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَقَبِلَهَا الْمَلَائِكَةُ وَ أَبَاهَا مَلَكٌ يُقَالُ لها [لَهُ‏] فُطْرُسُ فَكَسَرَ اللَّهُ جَنَاحَهُ... فَعَرَضَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ ص وَلَايَةَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع فَقَبِلَهَا». 32

    امام صادق صلوات اله علیه می فرماید: خداوند ولایت امیرالمومنین را بر ملائکه عرضه داشت که همه قبول کردند مگر ملکی به نام فطرس... پس پیامبر ولایت امیرالمومنین را بر او عرضه کرد و او پذیرفت.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: ‏ «عَلِيٌ‏ مَعَ‏ الْحَقِ‏ وَ الْحَقُ‏ مَعَ‏ عَلِيٍ‏ يَدُورُ حَيْثُمَا دَار». 33

    علی با حق هست و حق هم با اوست. هرکجا علی باشد حق همراهش خواهد بود.

     

    قال الامام الرضا صلوات الله علیه: «مَنْ زَارَ فِيهِ‏ مُؤْمِناً أَدْخَلَ‏ اللَّهُ‏ قَبْرَهُ‏ سَبْعِينَ‏ نُوراً وَ وَسَّعَ فِي قَبْرِهِ وَ يَزُورُ قَبْرَهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ وَ يُبَشِّرُونَهُ بِالْجَنَّةِ».‏ 34

    كسى كه در روز (غدير) مؤمنى را ديدار كند، خداوند هفتاد نور بر قبر او وارد مى كند و قبرش را توسعه مى‏ دهد و هر روز هفتاد هزار فرشته قبر او را زيارت مى‏ كنند و او را به بهشت بشارت مى‏ دهند.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: «أَنْتَ‏ مِنِّي‏ بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ‏ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي»‏ 35

    تو برای من به منزله هارون برای موسی هستی مگر اینکه بعد از من پیامبری نخواهد بود.

     

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: «أَعْلَمُ‏ أُمَّتِي‏ مِنْ‏ بَعْدِي‏ عَلِيُ‏ بْنُ أَبِي طَالِبٍ». 36

    پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: آگاهترین امتم بعد از من علی بن ابیطالب است.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: «مَنْ آذَى‏ عَلِيّاً فَقَدْ آذَانِي‏ وَ مَنْ آذَانِي فَقَدْ آذَى اللَّهَ وَ مَنْ آذَى اللَّهَ يُوشِكُ أَنْ يَنْتَقِمَ مِنْهُ».‏ 37

    هرکس علی را اذیت کند من را اذیت کرده است و هر کس مرا اذیت کند خداوند را اذیت نموده است و هر کس که خداوند را اذیت نماید نزدیک است که خداوند از او انتقام بگیرد.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: «ذِكْرُ عَلِيٍ‏ عِبَادَة». 38

    ذکر و یاد آوری علی عبادت است.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: «أَبْشِرْ يَا عَلِيُّ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَدْ عَهِدَ إِلَيَّ أَنَّهُ لَا يُحِبُّكَ‏ إِلَّا مُؤْمِنٌ‏ وَ لَا يُبْغِضُكَ‏ إِلَّا مُنَافِقٌ‏». 39

    بشارت باد بر تو ای علی جان چرا که خداوند عزوجل عهد گرفته است که فقط مومن تو را دوست داشته باشد و فقط منافق از تو بدش بیاید.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: «عَلِيٌّ مَعَ‏ الْقُرْآنِ‏ وَ الْقُرْآنُ‏ مَعَ‏ عَلِيٍ‏ وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْض‏». 40

    علی با قرآن است و قرآن هم با اوست و از هم جدا نمیشوند تا اینکه بر سر حوض (کوثر) بر من وارد شوند.

     

    قال الامام علی بن ابیطالب صلوات الله علیه: «و اللَّه ما نزلت آية الّا و قد علمت‏ فيم‏ نزلت‏ و اين‏ نزلت‏ و على‏ من‏ نزلت‏ انّ ربّى و هب لى قلبا عقولا و لسانا ناطقا». 41

    سوگند به خدا آيه‏اى از قرآن نازل نشده جز اين كه من مى‏دانم، در باره چه كسى و كجا و بر چه كسى نازل شده است، همانا پروردگارم مرا قلبى خردمند و زبانى گويا داده است‏.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: «عَلِيٌ‏ إِمَامُ‏ الْبَرَرَةِ وَ قَاتِلُ الْفَجَرَةِ مَنْصُورٌ مَنْ نَصَرَهُ مَخْذُولٌ مَنْ خَذَلَه‏ُ» 42

    على پيشواى نيكوكاران است و كُشنده بدكاران، هر كه او را يارى كند ، يارى مى شود و هر كه از يارى او دست شويد، بى يار مى ماند.

     

    قال الامام علی بن ابیطالب صلوات الله علیه: «مَا لَقِيَ‏ أَحَدٌ مِنَ‏ النَّاسِ‏ مَا لَقِيت».‏ 43

    ظلمى كه به من رسيده به احدى از مردم نرسيده است.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «عَلِيٌ‏ مِنِّي‏ بِمَنْزِلَةِ رَأْسِي‏ مِنْ‏ بَدَنِي»‏ 44

    على نسبت به من به منزله سر من است براى پيكرم.

     

    قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «عَلِيٌّ يَعْسُوبُ الْمُؤْمِنِينَ، وَ الْمَالُ يَعْسُوبُ الْمُنَافِقِين».‏ 45

    علی بزرگ خاندان مومنین است و ثروت بزرگ خاندان منافقین.

    .........................................................................

    1) سوره مائده آیه 3

    2 ) تفسير فرات الكوفي ؛ ؛ ص119

    3) تفسير فرات الكوفي ؛ ؛ ص119

    4) تفسير العياشي ؛ ج‏1 ؛ ص293

    5) تفسير فرات الكوفي ؛ ؛ ص119

    6) تفسير فرات الكوفي ؛ ؛ ص119

    7) فرحة الغري / ترجمه علامه مجلسى ؛ ؛ ص121

    8) الأمالي( للصدوق) ؛ النص ؛ ص125

    9) تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان) ؛ ج‏3 ؛ ص143

    10) بشارة المصطفى لشيعة المرتضى (ط - القديمة)، ج‏2، ص: 262

    11) الأمالي( للصدوق) ؛ النص ؛ ص235

    12) إقبال الأعمال (ط - القديمة) ؛ ج‏1 ؛ ص466

    13) مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، ج‏2، ص: 737

    14) من لا يحضره الفقيه ؛ ج‏2 ؛ ص90

    15) قرب الإسناد (ط - الحديثة) ؛ متن ؛ ص10

    16) تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، ج‏3، ص: 144

    17) الأمالي( للصدوق) ؛ النص ؛ ص125

    18) الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏2، ص: 21

    19) كنز الفوائد ؛ ج‏1 ؛ ص333

    20) الأصول الستة عشر (ط - دار الشبستري) ؛ المتن ؛ ص62

    21) سوره فاطر آیه 37

    22) مسائل علي بن جعفر و مستدركاتها ؛ ؛ ص327

    23) سوره انعام آیه 23

    24) تفسير القمي ؛ ج‏1 ؛ ص199

    25) المحاسن ؛ ج‏1 ؛ ص89

    26) تفسير فرات الكوفي ؛ ؛ ص497

    27) ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ؛ النص ؛ ص88

    28) عيون أخبار الرضا عليه السلام ؛ ج‏2 ؛ ص59

    29) سوره جن آیه 16

    30) مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول ؛ ج‏3 ؛ ص6

    31) بحار الأنوار (ط - بيروت) ؛ ج‏39 ؛ ص264

    32) بصائر الدرجات في فضائل آل محمد صلى الله عليهم ؛ ج‏1 ؛ ص68

    33) الفصول المختارة ؛ ؛ ص97

    34) تفسير القمي ؛ ج‏2 ؛ ص109

    35) المحاسن ؛ ج‏1 ؛ ص159

    36) الأمالي( للصدوق) ؛ النص ؛ ص13

    37) تحف العقول ؛ النص ؛ ص459

    38) عمدة عيون صحاح الأخبار في مناقب إمام الأبرار ؛ النص ؛ ص365

    39) الأمالي( للصدوق) ؛ النص ؛ ص134

    40) كشف الغمة في معرفة الأئمة (ط - القديمة) ؛ ج‏1 ؛ ص148

    41) الطرائف / ترجمه داود إلهامى ؛ ؛ ص189

    42) شف الغمة في معرفة الأئمة (ط - القديمة)، ج‏1، ص: 256

    43) الغارات (ط - القديمة)، ج‏2، ص: 398

    44) الأمالي (للطوسي)، النص، ص: 353

    45) الأمالي (للطوسي)، النص، ص: 355

    افزودن نظر






    کد امنیتی
    بازنشانی

    قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی